Back To Top

Trẻ hay bị quát mắng có IQ thấp hơn

GÓC PHỤ HUYNH

Các nhà khoa học đã làm một thí nghiệm. Họ tìm hai đứa trẻ 3 tuổi thực hiện quét não. Một trẻ hay được khen, trẻ còn lại hay bị quát mắng. Kết quả là hình ảnh thu được rất khác nhau. Những đứa trẻ hay bị la mắng có não nhỏ hơn đáng kể. Khi thể tích não càng nhỏ thì sự phát triển trí tuệ càng giảm.

Tiến sỹ Martin Techer từ Trường y khoa Harvard cũng phát hiện ra: "Trẻ em thường xuyên bị cha mẹ la mắng, xúc phạm, chửi bới có chỉ số IQ trung bình khi lớn lên là 112, thấp hơn 12 điểm so với những trẻ không bị bạo lực bằng lời nói".

Trong tâm lý học có một hiện tượng gọi là "hiệu ứng gợi ý". Khi cha mẹ quát mắng con cái, họ sẽ mang đến những gợi ý tâm lý tiêu cực tới con cái. Nếu cứ tiếp tục như vậy, trẻ dần nội tâm hóa những nhận định tiêu cực này thành đánh giá của bản thân, cho đến khi chúng trở thành "đứa trẻ hư", "đứa trẻ ngốc nghếch" giống như nhận định của cha mẹ.

Đứa trẻ lớn lên trong sự la mắng, cần cả đời để chữa lành

Một cuộc khảo sát của nhà xã hội học người Mỹ Mori Strauss cho thấy gần 90% cha mẹ đã quát mắng con cái. Nhiều người nghĩ rằng "la lối" là một cách giáo dục, chỉ cần không bạo lực thì sẽ chẳng ảnh hưởng đến trẻ. Nhưng thực tế, trái tim của trẻ đang phải chịu áp lực vô cùng lớn.

Trong chương trình "Cha mẹ siêu phàm", có một bà mẹ "nóng tính" như vậy, thường giao tiếp với con bằng cách "gầm rú". Sau đó, ê-kíp chương trình đã đưa bà mẹ đến một nơi trải nghiệm và yêu cầu nghe một đoạn âm thanh thu sẵn.

Khi tiếng la hét của chính mình phát ra từ loa, người mẹ ngay lập tức gục xuống. Cô quỳ và bịt chặt tai, người không ngừng run rẩy. Cô không thể tin được giọng nói cuồng loạn đáng sợ này thực sự là bản thân thường ngày của mình. Người lớn không thể chịu được năng lượng tiêu cực do la mắng mang lại, huống chi là trẻ em?

Trong chương trình Cha mẹ siêu phàm của Trung Quốc, khi tiếng la hét của chính mình phát ra từ loa, người mẹ ngay lập tức gục xuống. Ảnh: qq.

Trong chương trình "Cha mẹ siêu phàm" của Trung Quốc, khi tiếng la hét của chính mình phát ra từ loa, người mẹ ngay lập tức gục xuống. Ảnh: qq.

Giáo sư Stapen của Hiệp hội Giáo dục Anh quốc tin rằng: quát mắng trẻ, đặc biệt là khiển trách lặp đi lặp lại, trẻ sẽ bị tổn thương nghiêm trọng hơn là bị đánh đòn. Những đứa trẻ sống trong sự quát nạt của cha mẹ sẽ không tin tưởng vào người khác và không đề cao cá nhân mình. Nếu sự việc cứ tiếp diễn như vậy, trẻ sẽ ngày càng ít muốn bộc lộ bản thân, sẽ gặp các vấn đề tâm lý như ủ rũ, tự ti, thậm chí tự kỷ.

Tôi nên dạy con như thế nào để không quát mắng?

Nhà tâm lý học Marshall Luxemburg từng đưa ra bộ quy tắc giao tiếp hài hòa trong "Giao tiếp bất bạo động", rất thích hợp để sử dụng trong việc giáo dục con của nhiều bậc cha mẹ.

1. Có thể phê bình, nhưng không nên chỉ trích. Hãy nói sự thật nhưng đừng vu khống

Một bà mẹ vì con ném đồ chơi lung tung đã mắng con: "Nói với con cả trăm lần rồi, đồ chơi thì phải thu dọn, sao không biết nghe lời hả?". Có lần đứa nhỏ không nhịn được nói lại: "Ngày nào con chơi xong cũng đều biết dọn dẹp mà mẹ". Người mẹ thấy con cãi nên đã mắng té tát. Từ đó trở đi đứa trẻ không thu dọn đồ chơi nữa.

Đối với hành vi sai trái của trẻ, hãy đánh giá một cách khách quan, công bằng và đừng có thái độ chỉ trích. Bố mẹ hoàn toàn có thể đánh giá trẻ theo một cách khác. "Hôm nay con chưa thu dọn đồ chơi. Hôm qua con đã làm rất tốt, dọn dẹp rất gọn gàng. Mẹ mong con tiếp tục phát huy trong hôm nay và những lần sau nữa".

Quát mắng trẻ, đặc biệt là khiển trách lặp đi lặp lại, trẻ sẽ bị tổn thương nghiêm trọng hơn là bị đánh. Ảnh minh họa.

Quát mắng trẻ, đặc biệt là khiển trách lặp đi lặp lại, trẻ sẽ bị tổn thương nghiêm trọng hơn là bị đánh. Ảnh minh họa.

2. Lắng nghe nhu cầu của trẻ, không phải là "Mẹ nghĩ", mà là "Con nghĩ gì"

Một người mẹ đưa con đi siêu thị, đứa nhỏ nhìn thấy một cái lều đồ chơi đòi mua cho bằng được, còn nằm lăn lộn trên đất ăn vạ. Người mẹ hỏi tại sao muốn mua chiếc lều, đứa trẻ nói: "Bố luôn ngủ trong ngày nghỉ. Có lều, bố có thể ra ngoài đưa con đi cắm trại và chơi với con". Hóa ra, nhu cầu thực sự của đứa trẻ không phải là cái lều mà là được bầu bạn với người cha.

Đằng sau mỗi hành vi của trẻ đều có một động lực tương ứng. Khi trẻ có những hành vi "có vấn đề", bố mẹ nên tự đặt câu hỏi: "Tại sao đứa trẻ làm vậy?", "Trẻ thực sự muốn gì?" Chỉ bằng cách lắng nghe tiếng nói bên trong trẻ và hiểu được nhu cầu thực sự, bố mẹ mới có thể "kê đơn" thuốc phù hợp và giải quyết vấn đề một cách cơ bản.

3. Giao tiếp bằng ngôn ngữ dễ hiểu cho trẻ, trẻ sẽ sẵn sàng "nghe lời" hơn

Nhà tâm lý học Jane Nielsen nói về một trường hợp trong cuốn "Kỷ luật tích cực". Một đứa trẻ từ 6 tuổi có thể xếp chăn gọn gàng và thậm chí vượt qua kỳ kiểm tra quân sự. Nhiều người thắc mắc: "Dù làm thế nào, con tôi cũng không chịu gấp chăn. Tại sao con bạn không những ngoan ngoãn mà còn có thể làm được những việc đó". Người mẹ trả lời: "Thực tế con tôi cũng không thực hiện sau lần dạy dỗ ban đầu. Sau này tôi phát hiện không phải do cháu không nghe lời mà theo cách tôi nói cháu không hiểu. Sau này tôi đổi ga trải giường, chăn thành kẻ caro và yêu cầu con gấp lại theo những dòng kẻ trên đó. Việc này rất dễ thực hiện và cháu sẵn sàng nghe theo hướng dẫn của mẹ".

Trẻ em luôn là trẻ em. Những điều đơn giản đối với người lớn có thể là điều mới lạ, xa lạ với trẻ. Do đó khi trẻ mắc lỗi, đừng lo lắng. Trước hết hãy quan sát xem phương pháp giáo dục của bản thân có nằm ngoài phạm vi hiểu biết của trẻ hay không. Nếu vậy, hãy hướng dẫn cụ thể đơn giản và dễ hiểu hơn để trẻ "sẵn sàng" ngoan ngoãn.

Tất nhiên, "Cai quát mắng" là một quá trình lâu dài. Dù có thử cách nào trong những cách trên thì vẫn có những khoảnh khắc bạn sẽ tức giận đến mức muốn nổ tung. Điều này là bình thường. Đừng tạo áp lực quá lớn cho bản thân khi bạn không thể kìm nén cơn tức giận của mình. Giao tiếp là một cách học, đỏi hỏi cha mẹ và con cái cần liên tục thử, sửa sai và học tập lẫn nhau.

Chỉ cần cha mẹ luôn duy trì tình yêu thương thì một ngày nào đó họ có thể thoát khỏi tính khí xấu và cho con mình một nền giáo dục tốt nhất.

Bài viết của nhà tâm lý học Gia Phong Trúc (Trung Quốc).


Các tin cũ hơn

Trẻ sáng tạo, nuôi dưỡng sáng tạo của trẻ

Hãy cho bé ngủ đủ giấc mỗi ngày ba mẹ nhé!

Tính rụt rè được biểu hiện ngay khi còn bé: trẻ thiếu óc sáng kiến, luôn thu mình trong “thế giới cá nhân nhỏ bé”, quan sát những người xung quanh mà không tham gia vào các trò chơi.Trẻ em có tính rụt rè không bao giờ dám đến gần người khác mà chỉ lủi thủi chơi một mình, không dám phát biểu ý kiến và dễ hoảng sợ khi thầy giáo hỏi trên lớp, không bao giờ dám biểu lộ cảm xúc riêng của mình… Điều này sẽ đem lại những thiệt thòi trong cuộc sống sau này.

Khi ta nhìn một đứa trẻ con chơi, cần luôn luôn nhớ là trò chơi đối với bé không phải là một thú tiêu khiển như đối với người lớn. Đối với trẻ em, chơi nghĩa là làm việc trí óc, luyện tập sức lực, là một hoạt động bình thường.

Mỗi ngày qua đi, cha mẹ luôn mong con sống trong tuổi thơ yên bình, đáng nhớ. Hãy khiến bé luôn cảm thấy mình đặc biệt bằng những hành động chất chứa đầy yêu thương.

Con cái học giỏi là điều mong muốn của bất kỳ người làm cha làm mẹ nào. Người xưa đã từng truyền kinh nghiệm: “Muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy”. Bạn thử nghiên cứu những lời khuyên sau đây trong vấn đề giáo dục con cái!

Những nghiên cứu của Hội Y Tế Thế giới (World Health Organization) tiên đoán rằng tới năm 2020 thì bệnh trầm cảm sẽ trở thành căn bệnh thứ nhì dẫn đến khiếm khuyết (disability) trên toàn thế giới và căn bệnh thứ nhứt dẫn đến khiếm khuyết ở những nước đang phát triển. Bệnh trầm cảm là một bệnh rất phổ biến. Cứ 100 người có đến 10 người bị bệnh này và xác suất bị bệnh này trong đời người (lifetime prevalence) có thể đến 15%.

Mẹ có thể chơi một trò chơi nhỏ bất cứ khi nào nhìn thấy bé. Ví dụ, bạn cầm một đồng xu rồi giấu về phía sau và đố bé đoán xem nó nằm ở tay nào. Đây là cách tạo dựng mối liên kết vững chắc với bé và làm cho con cảm thấy mình có giá trị. Dưới đây là một số cách khác giúp bạn giao tiếp với bé hơn thành công hơn và gắn chặt thêm sợi dây tình cảm với con. Nói về những điều sẵn có trong trí nhớ của bé, chẳng hạn như về thức ăn, đồ chơi, phim, trò chơi mà bé thích.

Nhiều ông bố bà mẹ lúng túng không biết làm cách nào để đối phó với tính cứng đầu của con. Xin giới thiệu 4 phương pháp điều trị trẻ cứng đầu hữu hiệu:

Hầu hết trước khi nhận một chứng chỉ nào đó, các bạn đều được đào tạo nhiều hơn trước khi trở thành cha mẹ. Tự đào tạo mình cách giao tiếp hiệu quả với con trẻ sẽ là chìa khoá giúp bạn đạt được các mục tiêu làm cha mẹ. Dưới đây là 10 lời khuyên giúp bạn giao tiếp thành công với con trẻ.

Nhớ rằng con cái học bằng cách quan sát bạn, kể cả khi bạn không biết điều đó. Vì vậy, hãy trở thành hình mẫu lí tưởng cho trẻ noi theo. 10 lời khuyên dưới đây sẽ giúp bạn. Thẳng thắn về nguyên tắc của gia đình Đừng nhầm tưởng rằng lũ trẻ đã nắm được tất cả các nguyên tắc không được đi chơi về muộn, không được hút thuốc, phải dọn dẹp và quét tước nhà cửa….

Bạn bè rất quan trọng trong thời thơ ấu và chơi cũng là cách hay để trẻ kết bạn. Hai đứa trẻ ở cạnh nhau không có nghĩa là chúng sẽ chơi với nhau. Bạn đừng ngạc nhiên nếu mỗi đứa ra một góc và tự chơi đồ chơi của mình. Những mẹo dưới đây từ Shenkows sẽ giúp bạn khuyến khích con chơi theo nhóm và kết bạn trong quá trình đó.