VIÊM AMIDAN

Viêm Amidan là một chứng nhiễm trùng cấp tính các hách hạnh nhân amidan thuờng do vi khuẩn chuỗi cầu streptocoque, nhưng đôi khi là do siêu vi gây nên.

 Đặt ở vị trí hai bên phía sau họng, các hạch hạnh nhân hình thành tuyến phòng thủ đầu tiên của cơ thể bằng cách dăng bắt và diệt các vi khuẩn, nhờ vậy mà ngăn không cho chúng xâm nhập qua đường hô hấp. Trong quá trình này, bản thân các amidan có thể trở nên nhiễm trùng và tấy đỏ lên, sinh ra các triệu chứng đau họng, sốt và nổi hạch. Các sùi vòm họng, đặt ở vị trí phía sau khoang mũi, gần như bao giờ cũng bị nhiễm trùng này chủ yếu xảy tới trong số các trẻ vào tuổi đi học, khi mà các hạch hạnh nhân và các sùi vòm họng tương đối lớn tiếp xúc lần đầu với các vi trùng gây bệnh. Một khi tính đề kháng đối với bệnh nhiễm gia tăng và các sùi vòm họng nhỏ đi, theo đó các đợt viêm amidan sẽ phải bớt đi. Đa số trẻ em hết, không bị viêm amidan nữa vào khoảng tuổi lên mười.

Bệnh có nghiêm trọng không?

Bệnh viêm amidan không có gì nghiêm trọng trừ khi kèm theo viêm tai giữa lặp đi lặp lại, điều đó có thể dẫn tới điếc vĩnh viễn. Cũng có những biến chứng hiếm gặp là viêm thận và thấp khớp cấp.

Việc gì có thể làm trước tiên

       1. Nếu con bạn kêu đau cổ hoặc bạn để ý thấy là cháu ăn uống khó khăn, hãy khám họng cháu nơi có ánh sáng tốt, đầu cháu ngửa về đằng sau và lấy cán một chiếc muỗng sạch đè nhẹ lên lưỡi. Bảo cháu nói "aaaah" kéo dài. Làm như vậy sẽ mở họng ra, và chỉ cần một hay hai giây là đủ để trông thấy amidan có đỏ, lớn lên hay có lấm tấm những đốm vàng hay không.

      2. Hãy cặp nhiệt xem cháu có sốt không.

      3. Kiểm tra xem hạch con bạn có sưng không bằng cách lần ngón tay xuống hai bên cổ và dưới cằm - hạch sưng nắn sẽ cảm thấy như những hạt đậu lớn dưới da.

      4. Nếu con bạn đủ lớn, hãy hỏi xem cháu có đau tai gì không. Ở một đứa trẻ nhỏ, bạn hãy ghi nhận xem cháu có bứt hay vò một bên tai không. Kiểm tra tai xem có thấy nước gì ra không.

      5. Hãy cho cháu uống nhiểu nước mát để làm dịu họng cháu.

Có cần đi khám bác sĩ không?

     Bác sĩ có thể lấy mẫu quẹt họng bằng một que quấn bông gòn (hoàn toàn không đau đớn gì), để gửi đến phòng xét nghiệm để xác định vi trùng nào gây nên bệnh nhiễm trùng. Bác sĩ có thể kê toa thuốc kháng sinh nếu có vẻ nhiều phần là một bệnh nhiễm vi khuẩn. Không có thuốc đặc hiệu để chữa viêm amidan do siêu vi.

     Bác sĩ sẽ khám tai và màng nhĩ con bạn để kiểm tra xem có dấu hiệu nhiễm trùng nào không. Nếu có dấu hiệu nhiễm trùng nào, người ta sẽ kê toa thuốc kháng sinh.

     Nếu con bạn mắc phải nhiều đợt viêm amidan, hoặc nếu sùi vòm họng lớn lên gây nhiễm trùng tai giữa lặp đi lặp lại, người ta có thể giới thiệu bạn tới một nhà chuyên môn để xem có phải cắt amidan hay nạo sùi vòm VA không. Những tình huống khiến cho người ta có thể thực hiện phẫu thuật, sẽ cần xét tới những yếu tố sau đây:

          a. Tuổi. Người ta hiếm khi thực hiện phẫu thuật trên trẻ con trước tuổi lên bốn.

          b. Lúc bắt đầu bị viêm amidan. Khoảng thời gian con bạn bị những đợt viêm amidan hay đau tai trở lại là quan trọng. Đa số bác sĩ sẽ đợi hai năm trước khi quyết định cắt amidan.

          c. Ảnh hưởng trên đứa trẻ. Người ta khuyên nên cắt amidan khi mà các đợt sưng nhiều đến độ ảnh hưởng đến việc học của cháu vì nó cứ vắng mặt trên lớp quá nhiều, hoặc vì sức khoẻ của cháu kém hẳn đi vì cháu không ăn ngon được.

Việc gì có thể làm để giúp?

     Hãy chữa trị cho cháu y như cách bạn sẽ làm khi cháu sốt. Không nhất thiết phải nằm giường nhưng nên giữ cháu trong một căn phòng ấm áp.

     Duy trì cho lượng nước cháu uống vào được cao bằng cách năng cho cháu uống nước.

     Hãy làm lỏng các thức ăn của con bạn nếu cháu cảm thấy khó nuốt, chứ đừng bao giờ ép cháu ăn. Hãy cho cháu ăn những thức ăn cháu ưa thích, đặc biệt là những thứ nào trơn tuột, nuốt vào dễ dàng như kem hay yaourt lạnh chẳng hạn.

     Chớ bao giờ cho con bạn "khò" nước khi đang đau họng. Người ta đã cho thấy làm như vậy, bệnh nhiễm trùng lây lan từ họng sang tai giữa.

(Theo Cẩm nang chăm sóc và điều trị bệnh Trẻ em)

Other contents